Τρίτη, 10 Οκτωβρίου 2017

Μια βόλτα στην Σχολή ανάμεσα στους πρωτοετείς...





Αναστασία Χατζηπαύλου-εκπαιδευτικός

Είναι κάποιες φορές που ένας τόπος, ένα πρόσωπο, μια αίσθηση, μια μυρωδιά ακόμα μπορούν να ξυπνήσουν μέσα σου έναν ολόκληρο κόσμο που έχει παρέλθει. Έτσι συνέβη και σ' εκείνον, σε μια βόλτα στην σχολή των φοιτητικών του χρόνων, με αφορμή μια έρευνα ή ίσως - ποιός ξέρει;- μια κρυφή επιθυμία να βουτήξει στο παρελθόν του. Είκοσι χρόνια πίσω, παιδάκι θα 'λεγες ακόμη, άνοιγε τα φτερά του για το δικό του προσωπικό ταξίδι. Η πρώτη μεγάλη έξοδος απ' την ασφάλεια της οικογένειάς του, προς αναζήτηση του εαυτού του. Με την όψη στο μεταίχμιο της ενηλικίωσης κι έναν αέρα στην περπατησιά του που ένιωθε ότι θα κατακτήσει τον κόσμο. Με σκέψεις που τότε ήταν σημαντικές, όνειρα που σήμερα μοιάζουν υπερφίαλα, συναισθήματα μπερδεμένα, έγνοιες ανούσιες

 Καινούργιοι άνθρωποι πολλοί για να σχετιστεί και να συνταξιδέψει, ο καθένας με την ιδιαιτερότητα του προσώπου του, που εκείνος δεν μπορούσε ακόμα να δει για ομορφιά. Όλοι στ' ανοιχτά του πελάγους, ο καθένας στο δικό του καράβι για το αρμένισμα της ζωής, απ' αλλού και γι' αλλού, με κοινό το συναπάντημα της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής στον ίδιο τόπο. 

 Είκοσι χρόνια μετά, τα βήματά του τον φέρνουν στο ίδιο κτήριο. Ίδιο κι απαράλλακτο, με την μουντάδα των γκρι των τοίχων, με την αντήχηση των φωνών απ' το πολύβουο μελίσσι των νεοφερμένων, με τις αφίσες των φοιτητικών παρατάξεων να καλούν σε αέναες συνελεύσεις, με τα μεγάλα τζάμια στους επάνω ορόφους να προβάλλουν στην θέα των ματιών το γαλάζιο του ουρανού. Θυμάται την κατάσταση της ψυχής του τότε. Το σαρκίο ίδιο, μα ο άνθρωπος τόσο διαφορετικός, σαν να 'ναι κάποιος άλλος αυτός που αναδύθηκε από μέσα του όταν συνάντησε Εκείνον. Πόσο πόνεσε, πόσο περιπλανήθηκε, πόσο ταλαιπωρήθηκε μέχρι να Τον συναντήσει, μέχρι να βρει "την Οδό, την Αλήθεια και την Ζωή". Πόσο η ψυχή του πάσχισε να βρει την Αλήθεια και συνάμα την δική του αλήθεια για την ταυτότητά του.  Κι ας παραμένει η γνώση για τον εαυτό τουακόμα ελλιπής

 Ένα ταξίδι η ζωή, που το κάνουμε δυστυχώς τυφλοί και κωφοί. Κι ας νομίζουμε οι καημένοι ότι βλέπουμε καθαρά και ξέρουμε να πούμε και για μας και για τους άλλους, που τους ψυχαναλύουμε μάλιστα με τις ώρες προβάλλοντας πάνω τους τους δικούς μας μύθους. Όλο νομίζεις πως είσαι κάποιος κι ολοένα η εικόνα αυτή μεταβάλλεται. Οι προβολές των άλλων σε σένα, η προβολή που κάνεις εσύ ο ίδιος σε μια φαντασίωση του εαυτού σου κι από την άλλη το χτύπημα στον καθρέφτη κάθε φορά που διαψεύδεις το είδωλό σου, ο πόνος απ' τις σχέσεις με τους άλλους που σου αποδεικνύουν πως δεν είσαι αυτός που νομίζεις, η δεν τα κάνεις όσο καλά θα ήθελες, όχι γιατί έχεις κακές προθέσεις, αλλά γιατί δεν ξέρεις ποιός πραγματικά είσαι, ποιές είναι οι επιθυμίες και οι ανάγκες σου, τι ζητάει η ψυχή σου για να ξεδιψάσει. Και γιατί φοβάσαι να μετακινηθείς από αυτό που νομίζεις ότι είσαι, αφού έτσι θα χρειαζόταν να γκρεμίσεις όλο τον κόσμο και την κοσμοθεωρία που έχεις χτίσει για να υπάρχεις

 Θέλει θάρρος η αλήθεια. Πόσες φορές το έχει νιώσει αυτό στο πετσί του… Είναι τόλμημα να στρέφεις την ματιά προς τα μέσα σου, δεν το αντέχεις πάντα. Θέλεις να πιστεύεις ότι είσαι ένας υπέροχος άνθρωπος, σχεδόν αψεγάδιαστος. Σαν αυτό το "αρχαίο κάλλος" να έχει αναμορφωθεί μέσα σου και να μην χρειάζεσαι τίποτε άλλο πια. Γι' αυτό όταν κοιτάς πραγματικά μέσα σου πονάς. Η πορεία προς την αυτογνωσία συνοδεύεται από οδύνη. Έτσι κι εκείνος πόνεσε, πληγώθηκε, διαψεύστηκε αμέτρητες φορές. Κάθε αποκάλυψη και μια νέα θλίψη. Πέρασε καιρός ώσπου να μάθει πως κάθε αποκάλυψη είναι μια νέα χαρά, πως ο δρόμος της αυτογνωσίας όσο ανηφορικός κι αν είναι οδηγεί στην αληθινή χαρά. Είναι η χαρά του να παραμένεις ζωντανός μέσα από την διαρκή δίψα για την αλήθεια. Είναι η χαρά της ίδιας της αποκάλυψης που σου δωρίζεται από την χάρη του Αγίου Πνεύματος για να απαντήσει στο υπαρξιακό σου ερώτημα. Είναι η χαρά του να δίνεις στον εαυτό σου την ευκαιρία να υπάρξει και διαφορετικά από αυτό που νομίζεις ότι μπορεί να είναι, να ανακαλύψει δυνατότητες και χαρίσματα που δεν είχε ποτέ φανταστεί. 

 Τα σκέφτεται όλα αυτά σήμερα. 20 χρόνια που πέρασαν και δεν κατάλαβε πως. Που άφησαν όμως μέσα του ανεξίτηλατά σημάδια μιας αλλαγής. Βλέπει στα πρόσωπα των νέων που περνούν από μπροστά του το δικό του πρόσωπο. Τα κοιτάει με την ίδια γλυκύτητα, την ίδια τρυφερότητα που τον πλημμυρίζει για το πλάσμα που κουβάλησε στο σαρκίο του τότε. Σήμερα μπορεί να δει στην ιδιαιτερότητα των προσώπων την ομορφιά τους. Σήμερα μπορεί να χαίρεται πιο ουσιαστικά, γιατί οδεύοντας προς την αυτογνωσία έμαθε να αφουγκράζεται με υπομονή ο,τι τον πάει παραπέρα. Μπορεί να χαίρεται με την όποια αλήθειά του κι όχι με την αφέλεια του ψεύδους. Μπορεί να χαίρεται βαθιά για το ανεκτίμητο δώρο της ζωής του αντί να βυθίζεται στην θλίψη της όποιας αστοχίας του. Δοξολογεί… Ας έχει δρόμο να διανύσει, δεν πειράζει, φτάνει που Τον συνάντησε…


"Μην κοιτάς από ᾽δω κι από ᾽κει,
μη γυρνάς το κεφάλι σου πίσω. Το δράμα του κόσμου
είναι ο καθρέφτης σου. Κοιτάξου να ιδείς:
Είσαι ρακένδυτος. Τράβα εμπρός!"

Νικηφόρος Βρεττάκος, Ενώπιος ενωπίω

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

Φθόνος καί κατάκριση



Γέρων Σωφρόνιος

Ποιό είναι το όπλο του εχθρού εναντίον της σωτηρίας μας; Ο φθόνος. Στο Ευαγγέλιο ο Πιλάτος γνωρίζει ότι οι Εβραίοι θέλουν να σκοτώσουν τον Χριστό από φθόνο. Ο φθόνος είναι η μεγαλύτερη δύναμη του εχθρού. Γι’ αυτό, πάνω από όλα πρέπει ν’ αποφεύγουμε το λογισμό της ζηλοφθονίας.

Η ζήλεια είναι χαρακτηριστικό όλων των ανθρώπων ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση. Κάποιος είναι πάντοτε δυνατότερος από μας. Οι άλλοι έχουν πάντα κάτι που θα θέλαμε κι εμείς να έχουμε. Στην κατάσταση της ζήλειας απωθούμε τους άλλους· και η ζωή καταντά πράγματι σαν εικόνα του Θεού αμαυρωμένη και ταραγμένη.

Προσπαθείστε να μην κατηγορείτε ποτέ τον άλλον, αλλά να προσεύχεσθε γι’ αυτόν. Όταν κρίνουμε κάποιον για τα ελαττώματά του, σημαίνει ότι δεν βλέπουμε τα δικά μας.

Στην κατάσταση της πτώσεώς μας είμαστε ανίκανοι να κρίνουμε σωστά τον αδελφό μας. Να μην είστε τόσο βέβαιοι ότι ο αδελφός σας σφάλλει. Μην τον κρίνετε.

Είναι προτιμότερο να μην κρίνουμε. Ζω με το φόβο του Θεού, σημαίνει φοβούμαι να κρίνω τον άλλο με τρόπο αμαρτωλό, και όχι όπως θα τον έκρινε.

Τί ζητώ άραγε, όταν κρίνω τον αδελφό μου; Εφόσον δεν τον βλέπω, όπως τον βλέπει ο Κύριος, το παν θα είναι λανθασμένο. Αρχίστε με αυτήν την προσευχή, με την σκέψη να είστε υπάκουοι, να μην κρίνετε τους αδελφούς σας. Αρχίστε από τον πόθο να υπηρετήσετε τους άλλους με αγάπη, όπως ο Σιλουανός, που ζητούσε κατά τις εορτές να μπορεί να διακονεί στην Τράπεζα τις εκατοντάδες των μοναχών. Ήταν τόσο ευτυχής να βλέπει πόσο ο Χριστός αγαπούσε αυτούς τους ανθρώπους, αυτά τα παιδιά του Θεού. Τους διακονούσε με πολλή αγάπη. Όταν οι εργασίες της καθημερινής ζωής πραγματοποιούνται με αυτό το πνεύμα, μπορούν να γίνουν μια πολλή ευχάριστη πνευματική τροφή. Τη νύχτα χάρη στη διάθεση αυτή της διακονίας η καρδιά σας θα είναι πολύ απαλή θα κλαίτε ενώπιον του Θεού για τα ελαττώματά σας, για την ατέλεια της αγάπης σας.

Η δυσκολία να συνεργαζόμαστε με τον πλησίον προέρχεται πάντοτε από την έλλειψη προσευχής και αγάπης. Όπως λέει ο Γέροντας Σιλουανός, μπορεί να συμβεί, ώστε παρά τις φλογερότερες προσευχές η πρόοδος να είναι δύσκολη. Εν τούτοις, όταν κατορθώσουμε με την επίκληση του Ονόματος του Ιησού να ζούμε σταθερά με κάποιο πρόσωπο, γινόμαστε ικανοί να ζούμε με εκατομμύρια άλλα πρόσωπα που του μοιάζουν.

Να προσευχόμαστε για τον άλλο σημαίνει να τον βοηθούμε, χάρη στην αγαθή διάθεση της καρδιάς μας απέναντί του, ν’ αντισταθεί στους αρνητικούς λογισμούς που ενδέχεται να έχει, και όχι άδικα, για μας. Αντιθέτως να μην προσευχόμαστε γι’ αυτόν σημαίνει να δικαιώνουμε με την απουσία αγάπης από μέρους μας τις κακές σκέψεις που μπορεί να έχει εναντίον μας. Ας φυλάξουμε την ενότητα στην προσευχή γύρω από το Ποτήριο του Χριστού, και θα δούμε ότι είναι εύκολο να αγαπάμε.

Να είστε πολύ προσεκτικοί! Μην επιτρέπετε σε κανένα αρνητικό λογισμό.

Μην υποτιμάτε τους αρνητικούς λογισμούς που μπορεί να έχετε για τον πλησίον. Φυλαχθείτε από κάθε λόγο που πληγώνει. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Να θυμάστε επίσης τους λόγους του Χριστού: «Καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι, και υμείς ποιείτε αυτοίς ομοίως» (Λουκ. 6,31).

Καθετί που αποκτάται με τους εσωτερικούς σας αγώνες αντανακλάται στην εν Θεώ ζωή σας. Πολεμείστε ενάντια σε κάθε πάθος που εγείρει μέσα σας λογισμούς κατακρίσεως για τον πλησίον. Μη δέχεσθε αυτό που ο εχθρός σας υποβάλλει εναντίον εκείνου που είναι άδικος μαζί σας. Είτε είσθε μόνοι στο κελλί σας είτε με άλλους, κάθε λογισμός κατακρίσεως, κάθε αρνητική εσωτερική κίνηση δημιουργεί ρωγμή στο πνευματικό σας οχυρό και στο οχυρό της αδελφότητος. Κανένας λογισμός δεν γεννιέται και δεν παρέρχεται χωρίς συνέπειες.

Με αγαθούς λογισμούς, θα μπορείτε να βλέπετε στον καθένα που συναντάτε ένα αγαπημένο πρόσωπο. Αντιθέτως, με αρνητικούς λογισμούς το πρόσωπό σας, οι ψυχικές σας ενέργειες θα διαταράξουν τις σχέσεις σας και θα επηρεάσουν το περιβάλλον σας. Όταν η χάρη είναι μαζί μας δεν βλέπουμε τα ελαττώματα των άλλων βλέπουμε μόνο τα παθήματα και την αγάπη των αδελφών.

Είναι εξ ίσου λανθασμένο και απατηλό να αναμένουμε την τελειότητα μιας ομάδας, όσο και την τελειότητα ενός προσώπου. Πρωτίστως, γιατί κι εμείς οι ίδιοι δεν έχουμε αληθινή και ορθή ιδέα για το τί ακριβώς είναι η τελειότητα. Και ύστερα, γιατί η τελειότητα είναι η κατάσταση της πλήρους εξομοιώσεως με τον Χριστό.

Να αποβάλετε κάθε πνεύμα περιεργείας. Κάνετε το διακόνημα σας, χωρίς να σας ενδιαφέρει αν οι άλλοι κάνουν το δικό τους. Όταν απουσιάζει η περιέργεια, ο καθένας δέχεται από τον Θεό ό,τι του ταιριάζει. Δεν μπορούμε να εξαπατήσουμε τον Θεό. Είναι τόσο δυνατός και τόσο δίκαιος, ώστε δεν μπορούμε τίποτε να Του κρύψουμε.

«Δώρησαι μοι του οράν τα εμά πταίσματα, και μη κατακρίνειν τον αδελφόν μου», λέγει ο Άγιος Εφραίμ στην προσευχή του. Όταν αρχίζουμε να συγκρίνουμε τις προσπάθειες μας με τις προσπάθειες των άλλων, ο εχθρός μπορεί να βρει τρόπους να μας αποθαρρύνει.

Όταν έριδες, εχθρότητες, βίαιες σχέσεις εκδηλώνονται μεταξύ των ανθρώπων δεν μπορεί να διατηρηθεί η ενότητα, παρά αν ο καθένας υπομένει τα ασθενήματα των άλλων. Για τον Απόστολο Παύλο είναι προτιμότερο να αδικείται κάποιος παρά να αδικεί (βλ. Α’ Κορ. 6,7-8).
Αν προσευχόμαστε συνεχώς για να αγαπούμε τους αδελφούς μας, για να διανύουμε την οδό της ζωής μας με το ίδιο πνεύμα και την ενότητα της πνευματικής αγάπης, η πραγματοποίηση της ομοιώσεως μας με τον Χριστό θα είναι ευκολότερη. Αντιθέτως, αν σταματούμε στις αναπόφευκτες λεπτομέρειες και τα ελαττώματα της εξωτερικής ζωής, τότε θα χάσουμε τη χάρη της θεωρίας του Αιωνίου.

Μπροστά σε κάθε πρόβλημα, οι μεγαλύτεροι θέτουν τον εαυτό τους στην υπηρεσία του άλλου. Αυτή είναι η μόνη δυνατή λύση. Όπως λέει ο Χριστός, όσοι θέλουν να είναι μεγάλοι γίνονται υπηρέτες και δούλοι ακόμη και των πιο αδυνάτων.

Η κοσμική ζωή είναι θεμελιωμένη στη δύναμη, στη βία. Ο σκοπός του χριστιανού είναι αντίστροφος. Η βία δεν ανήκει στην αιώνια ζωή. Καμιά πράξη που επιβάλλεται με βία δεν μπορεί να μας σώσει.

Αρχιμανδρίτου Σοφρωνίου: "Περί Πνεύματος και ζωής πνευματικά κεφάλαια"

 Αναδημοσίευση από ιστοσελίδα ΟΟΔΕΕ