Θανατίζοντας την Ανάσταση

του π. Βασιλείου Χριστοδούλου

Κι ὅμως, ὁ ἄνθρωπος - καί γιά νά γίνω σαφῆς ἀπ’ τήν ἀρχή ὁ Ἕλληνας χριστιανός - ἔχει τήν παγκόσμια μοναδικότητα-ἱκανότητα νά φεύγει ἀπ’ την Ἀνάσταση (ἔστω τήν δεκάλεπτη, τήν ἐν ἐξέδραις περίβλεπτη...) μέ τήν γεύση τοῦ θανάτου στό στόμα κι ὄχι μέ τήν ἀντήχηση «ἦχου καθαροῦ ἑορταζόντων» στά ἐγκάρδια σταυροθόλια.

Ἀντί νά κοινωνήσουμε Τόν θυσιαζόμενο ἐκούσια Ἀμνό, μετέχοντας στήν Ζωή πού ἀνατέλλει ἐκ τοῦ τάφου, ἐξακολουθοῦμε νά προσφέρουμε ἀνθρωποθυσίες, ἐπιλέγοντας καί πάλι τόν θάνατο.

Πρέπει νά εἴμαστε ἡ μοναδική χριστιανική χώρα πού μέ τό ξημέρωμα τῆς Πασχάλιας ἡμέρας ἀσχολεῖται ὄχι μέ τήν Ἀνάσταση ἀλλά μέ τόν θάνατο, μετρώντας τά θύματα μιᾶς πρωτοφανοῦς βαρβαρότητας, πού ἡ ξιπασμένη αἰσθητική ἔχει βαπτίσει ἔθιμο. 

Καταγράφω τόν φετινό ἀπόηχο: α. Ἀμερικανίδα ὑπήκοος χαροπαλεύει στήν ἐντατική μέ πολλαπλά τραύματα μετά ἀπό ἔκρηξη αὐτοσχέδιας κροτίδας πού ἀνεγκέφαλοι πέταξαν σέ ναό στή Σαντορίνη, σοβαρά τραυματισμένος καί ὁ σύζυγός της, β. νεκρός 24χρονος ἀπό μπαλωθιές πασχάλιου γλεντιοῦ στήν Κρήτη καί ἄλλος ἕνας κινδυνεύει νά χάσει τήν ὅρασή του, γ. Δύο ἄνθρωποι, ὁ ἕνας στό Ἀγρίνιο κι ὁ ἄλλος στό Ἠράκλειο Κρήτης κινδυνεύουν μέ ἀκρωτηριασμό ἑνός ἐκ τῶν ἄνω ἄκρων λόγω ἔκρηξης βεγγαλικῶν στά χέρια τους τό βράδυ τῆς Ἀνάστασης.

Κάθε χρόνο ἀναπαράγεται ἡ ἴδια δαιμονική κατάσταση μέ μοναδική ἀλλαγή τό ποῦ καί σέ ποιούς καί κανείς δέν φαίνεται νά ἀντιδρᾶ. Ὄχι μόνο δέν ἀντιδρᾶ, ἀλλά ἡ βαρβαρότητα βαπτίζεται ἔθιμο, διαφημιζόμενο γιά τήν προσέλκυση τουριστῶν.

Στό γνωστό χωριό τῆς Χίου (σέ χώρα Ὀρθόδοξη, νά τό ὑπενθυμίσω!) μέ τό ἄκουσμα τῆς νίκης καταπάνω στόν θάνατο, οἱ χριστιανοί ὡσάν ὑποστηρικτές τοῦ θανάτου βομβαρδίζουν τό ἄγγελμα ὡς βλασφημία, σάν νά μήν τό ἀντέχουν, σάν νά μή θέλουν νά τό ἀκούσουν. Οἱ δύο ἐνορίες χωρισμένες, νά ρουκετοβολοῦν ἡ μία τό ναό τῆς ἄλλης καί ὁ κόσμος πανικόβλητος νά τρέχει νά προστατευθεῖ, μετρώντας μέ τό ξημέρωμα τίς ὑλικές ζημιές σέ ναούς καί σπίτια. Εἶναι ὁ ἴδιος κόσμος πού στήν πλειοψηφία του ἔχει ἀγκαλιάσει τόν ἐπικίνδυνο αὐτό καί φρενοβλαβῆ παλιμβαρβαρισμό γιά τήν προσέλκυση τουριστῶν καί τήν εἰσροή χρήματος.

Τό ἀπόλυτα σχιζοφρενικό εἶναι, τό ἐν λόγῳ γεγονός νά προβάλλεται ἀπό τά τηλεοπτικά κανάλια ὡς ἔθιμο ἐντυπωσιακό, τήν στιγμή πού οἱ ἴδιοι τηλεοπτικοί ἐκφωνητές ἀριθμοῦν μέ περισσή στενοχώρια τά πασχάλια θύματα παρόμοιων «ἐθίμων» σέ ἄλλα μέρη τῆς πατρίδας μας.

Αὐτή ἡ βαρβαρότητα, ἄν θέλουμε ἐπιτέλους νά εἴμαστε εἰλικρινεῖς, ἀγκαλιάζεται ἀπό ὅλους, διότι τρέφει κατώτατα ἔνστικτα, ταΐζει μέ τόν ἐντυπωσιασμό της τήν ξελιγωμένη στά κράσπεδα τοῦ ἐπιπόλαιου, φτηνοῦ καί ἐπιδερμικοῦ ἀναζήτηση τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου. Ἐκτονώνει, δημιουργώντας τούς γνώριμους ἤχους γιά τόν σύγχρονο ἄνθρωπο (τόν σαματᾶ). Δίνει πρόσκαιρο φῶς καί χρῶμα στή νύχτα χωρίς δέσμευση ζωῆς, δίχως ἀπαίτηση γιά συνέχεια (σάν τά Χριστούγεννα, μέ τήν διαφορά ὅτι ἐκεῖ δέν κινδυνεύεις ἀπ’ τά ψεύτικα ἔλατα, τά κακόγουστα μπαλκόνια καί τίς βιτρίνες), ἀντιμάχεται μέ λύσσα τό ἱλαρό φῶς τῶν κεριῶν, πού λιτανεύεται ἐξαπλωτικά μέσα στή νύχτα, μεταλαμπαδευόμενο μέ κίνηση ἐθελούσια, δοσίματος καί λήψης, ἄηχα καί μυσταγωγικά.

Ἡ ἴδια τακτική τοῦ διαβόλου ἀνά τούς αἰῶνες, νά λοιδορεῖ τήν Ἀνάσταση ἀφοῦ δέν μπορεῖ νά τήν ἀκυρώσει, νά προσπαθεῖ νά τήν καλύψει ὅταν δέν γίνεται νά τήν ἀρνηθεῖ. Μόνο πού τήν ἐποχή τοῦ Χριστοῦ δίνονταν «ἀργύρια ἱκανά» γιά νά κηρυχθεῖ τό γεγονός ὡς κλοπή νεκροῦ, ἐνῶ στίς μέρες μας δίνονται τά βεγγαλικά καί οἱ κροτίδες, γιά νά δημιουργηθοῦν νεκροί σέ πεῖσμα τῆς Ἀνάστασης...

Τό ἐπιπλέον θλιβερό καί στενόχωρο γιά μᾶς τούς ἱερεῖς καί γιά τήν Ἐκκλησία μας γενικότερα εἶναι, ὅτι σέ πολλές περιπτώσεις πρόδρομος ὅλης αὐτῆς τῆς ἀθλιότητας - σίγουρα ἀνεπίγνωστα- εἴμαστε ἐμεῖς, οἱ ἱερεῖς. Δέν μιλῶ γιά τίς ἀποκαρδιωτικές ἐκεῖνες  ἱερατικές φιγοῦρες πού μαζί μέ τήν λαμπάδα καί τό θυμιατό ἀπό τό ἕνα χερί κρατοῦν καί τήν καραμπίνα στό ἄλλο πυροβολώντας στόν ἀέρα μέ τό «Χριστός Ἀνέστη» (κάθε χρόνο τέτοιες φιγοῦρες γίνονται περιζήτητες στίς τηλεοπτικές ἀρένες τῆς χλεύης καί τοῦ διασυρμοῦ) ἀλλά μιλῶ γιά τίς πάμπολλες ἐκεῖνες περιπτώσεις στίς ὁποῖες τό γεγονός τῆς Ἀνάστασης λειτουργεῖ ἁπλῶς ὡς δευτερεῦον στοιχεῖο, ἀφορμή πραγματοποίησης «ἐθίμων» ἐντυπωσιασμοῦ καί σαματᾶ, ἀφοῦ πάντοτε ἡ θρησκεία θά ταΐζει μέ ἐντυπωσιασμό καί θόρυβο τήν λιμοκτονοῦσα ὑπαρξιακή ἀναζήτηση τοῦ ἀνθρώπου.

Τό πρωινό τοῦ Μ.Σαββάτου κατά τήν διάρκεια τῆς ἑσπερινῆς Θείας Λειτουργίας τοῦ Μ.Βασιλείου (προάγγελος ὅλη ἡ ἀκολουθία τῆς Ἀναστάσεως)  λαμβάνουν χώρα ἀπίστευτης φαιδρότητας γεγονότα. Ἱερεῖς νά ξεπηδοῦν ἀλαφιασμένοι ἀπό τήν Ὡραῖα Πύλη ψέλνοντας τό «Ἀνάστα ὁ Θεός...» τρέχοντας μέσα στό Ναό σάν νά ἔχουν πάρει φωτιά, ἄλλοι νά ἔχουν «κατηχήσει» ἀπό πρίν τό ἐκκλησίασμα νά φέρουν μαζί τους διάφορα κουζινικά σκεύη, τά ὁποῖα κτυποῦν μέ μανία στό ἄκουσμα τοῦ ἴδιου ψαλμικοῦ στίχου δημιουργώντας ἕνα πανδαιμόνιο φασαρίας, ἐνῶ ἄλλοι, περισσότερο πρακτικοί, ἔχουν καθοδηγήσει τό ποίμνιο νά κτυπᾶ μέ λύσσα τό ἀναρτώμενο μέρος τῶν στασιδίων δημιουργώντας καί πάλι σκηνικό μᾶλλον κόλασης παρά προμηνύματος ἀνάστασης, μαζί βέβαια μέ τά ἀνάλογα γέλια, σχόλια καί καλαμπούρια ἐν μέσω Θείας Λειτουργίας. Ὅλα αὐτά ὄχι μόνο σέ ἀπομακρυσμένα χωριά τῆς πατρίδας μας ἀλλά καί σέ κεντρικούς ναούς τῶν Ἀθηνῶν καί ἄλλων μεγάλων ἀστικῶν κέντρων 

καί πάντοτε μέ τή συνοδεύουσα, ἀνάλογη «θεολογική» τους τεκμηρίωση.

Πιστέψτε με, ὅτι αὐτό πού μέ στενοχωρεῖ περισσότερο δέν εἶναι ὁ σαματᾶς καί ὁ θόρυβος, ὅσο ἡ συνειδητοποίηση τοῦ ἀβάσταχτου κενοῦ νοήματος πού χάσκει πίσω ἀπ’ τόν σαματᾶ. Ἡ ἀδυναμία ἐγκαρδίωσης τῆς Ἀνάστασης, ἡ φρικτή μοναξιά τοῦ ᾄδη (τῆς ἀπουσίας τοῦ Θεοῦ) πού ζεῖ ἡ καρδιά, πού βιώνει ὁ ἄνθρωπος, κάτω ἀπ’ τήν ἑορταστική ἐπιφάνεια πού τελετουργικά ὑποχρεώνεται νά γιορτάζει, εἶναι πού ὠθεῖ τόν ἄνθρωπο σέ οὐρλιαχτά, σέ κρότο, σέ φασαρία, γιά νά καλυφθεῖ ὅπως - ὅπως τό κενό, ἡ ἀπουσία, ἡ ἐρημιά. Γιά σκεφτεῖτε το λίγο, ὅταν δέν μποροῦμε νά ὑπάρξουμε μέσα σέ μιά στιγμή μοναξιᾶς μιλᾶμε μόνοι μας ὥστε νά ἀκοῦμε τή φωνή μας, γιά νά δημιουργοῦμε τήν ψευδαίσθηση παρουσίας καί συντροφιᾶς ἤ πιό σύγχρονα νά τό ποῦμε... ἀνοίγουμε τηλεόραση.

Ὁ Εὐαγγελισμός καί ἡ Ἀνάσταση εἶναι τά δύο ἄκρα, ἡ ἀρχή καί τό τέλος τῆς πραγματώσεως τοῦ «ἀπ’ αἰῶνος σεσιγημένου μυστηρίου». Ὁ Χριστός κατέρχεται στή γῆ μέσα σέ μήτρα παρθενική, τόσο ἀθόρυβα «ὡς ὑετός ἐπί πόκον», ἐνῶ παραγίνεται ὑπό τήν γῆ κατά τήν Ἀνάστασή Του μέ τρόπο μυστηριακά σεσιγημένο, ἀπρόσληπτο στά σωματικά αἰσθητήρια. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ εἶναι τό γεγονός πού δέν μπορεῖ νά σταθεῖ σέ περιγραφή παρατηρητοῦ. Τό «πῶς» τῆς Ἀναστάσεως εἶναι τό ἴδιο ἀνεξιχνίαστο μέ τό «πῶς» τῆς σαρκώσεως, ὁ τρόπος τῆς γεννήσεως εἶναι τό ἴδιο ἄφατος μέ τόν τρόπο τῆς ἀναγεννήσεως.

Τήν Ἀνάσταση δέν τήν χαζεύεις ρεμβόμενος, ἀλλά τήν συναντᾶς ὡς πρόταση ἐλπίδας, ὡς πρόταση ζωῆς στά ἔγκατα τῆς ὕπαρξής σου, στά καρδιακά ταμεῖα. Ἐκεῖ λαμβάνει χώρα ἡ Ἀνάσταση κι ὄχι κάπου ἔξω, «μετά παρατηρήσεως».

Τό γεγονός τῆς Ἀνάστασης κινεῖται σέ χῶρο πού δέν μπορεῖ νά διεισδύσει ἡ ἀνθρώπινη ἐμπειρία, γι’ αὐτό καί ἡ ὀρθόδοξη ἀπεικόνισή της γίνεται μέ τρόπο θεολογικά συμβολικό καί ὄχι «ἱστορικά» περιγραφικό.

Ἡ δέ ἡμέρα τοῦ Μ.Σαββάτου κηρύσσεται ὡς ἡ ἡμέρα τῆς ἀπόλυτης σιγῆς καί ὄχι τοῦ ἔκφρενου σαματᾶ. Ὅλη ἡ κτίση, κατά τήν ἐκπληκτική περιγραφή τοῦ Ἁγ.Ἐπιφανίου Κύπρου, ἀντιδρᾶ ἀμήχανα καί γι’ αὐτό ἐν σιγῇ ἀπέναντι στό ἀνεξήγητο γεγονός τοῦ θανάτου τοῦ Θεοῦ. «Τί τοῦτο σήμερον σιγή πολλή ἐν τῇ γῇ, σιγή πολλή, καί ἡρεμία πολλή, σιγή πολλή, ὅτι ὁ Βασιλεύς ὑπνοῖ, γῆ ἐφοβήθη, καί ἡσύχασεν, ὅτι ὁ Θεός ἐν σαρκί ὕπνωσεν...». Μέσα στή σιγή αὐτή συναντῶνται, ἀφ’ ἑνός μέν ἡ συνειδητοποίηση τοῦ ἀδύνατου, ἡ Αὐτοζωή νά ὑφίσταται θάνατο, καί ἀφ’ ἑτέρου ἡ αἴσθηση μιᾶς ἀναμονῆς, τῆς προσδοκίας μιᾶς ἔκπληξης, τῆς ἑτοιμασίας γιά ἕνα γεγονός συμπαντικό πού αἰσθάνεσαι πῶς ἔρχεται.

Ἡ σιγή τοῦ Μ. Σαββάτου ἀλλά καί κάθε λειτουργική-προσευχητική-μυστηριακή σιγή θέτει σέ συναγερμό τόν ἔσω ἄνθρωπο. Κινητοποιεῖ στό ἔπακρον τήν καρδιακή εὐαισθησία, τήν ἀντιληπτική ἱκανότητά της. Ὁ θησαυρός δέν ἀφρίζει στήν ἐπιφάνεια, μαργαρίτης ἐντός κόχλου ὠκεάνειου βάθους ἀναζητᾶται καί εὑρίσκεται.

Ἡ σιγή συνιστᾶ τόν τρόπο συμπόρευσης μέ τόν Ἀναστημένο Κύριο, ἀφοῦ λειτουργεῖ ὡς κάθοδος στόν ᾄδη τῆς ἀπελπισίας καί μοναξιᾶς μας. «Σιγησάτω πᾶσα σάρξ βροτεία καί στήτω μετά φόβου καί τρόμου καί μηδέν γήινον ἐν ἑαυτῇ λογιζέσθω».

Ἡ μεγάλη λοιπόν θλίψη καί στενοχώρια γεννᾶται ἀπό τήν συνειδητοποίηση ὄχι μόνο τοῦ πόσο πολύ θρησκειοποιήσαμε τήν Ἐκκλησία καταφεύγοντας σέ ἐκκωφαντικές φαντασμαγορίες ταΐζοντας ἔτσι τήν περιέργεια καί ὄχι τήν ἀναζήτηση, ἀλλά καί τοῦ πόσο κωμικοί γινόμαστε στήν ἀγωνιώδη προσπάθειά μας νά μιλήσουμε γλῶσσα πού ποτέ δέν διδαχτήκαμε, νά πᾶμε ἄλλους ἐκεῖ πού ποτέ δέν βρεθήκαμε.

Διόλου παράξενο λοιπόν, πῶς μετά ἀπό μιά τέτοια «ἠχηρή» προετοιμασία τό Μ.Σάββατο τό πρωί, γιά τήν ὁποία εἴμαστε ἐμεῖς οἱ ἱερεῖς ὑπεύθυνοι, ἀκολουθεῖ ἡ λαϊκή βαρβαρότητα τῆς νύχτας.

Σκέφτομαι ἁπλῶς ἐκφώνως –δέν τολμῶ νά πῶ προτείνω- ἡ τελετή τῆς παννυχίδας νά μήν γίνεται στόν αὔλειο χῶρο, ἀλλ’ ἐντός τῶν ναῶν, χωρίς μεγάφωνα καί ντουντοῦκες, ὥστε οἱ παραφυλάσσοντες ρουκετοβόλοι νά μήν παίρνουν εἴδηση. Νά μήν σημαίνουν οἱ καμπάνες (ἡ χαρά ἄλλωστε δέν ξεκινᾶ ἀπ’ αὐτές ἀλλά μᾶλλον τήν ἐκφράζουν) καί νά παραμένει ἡ χαρά ἐκδηλούμενη μέ ἀσπασμούς καί φιλιά, μέ δάκρυα καί κεριά, μέ χτυποκάρδια καί ἀναφιλητά σέ ὅσους προσδοκοῦν τό μυστήριο ἐντός καί ὄχι στούς ἀναμένοντας τό θέαμα ἐκτός (διόλου δέν σημαίνει ἀποκλεισμό, ἴσα-ἴσα κάλεσμα-πρόκληση καί σ’ ἐκεἰνους ἀγαπητικό). Τό μήνυμα τῆς Ἀνάστασης κοινωνεῖται δέν ντουντουκίζεται. Νά ἀντιδράσουμε στήν βαρβαρότητα. Νά πάψουμε νά τῆς δίνουμε ἀφορμή.

Σέ ἄλλη περίπτωση ἐπαναφέρω τήν ἤδη διατυπωθεῖσα παλαιότερα ἀπό ἄλλους ἀδελφούς σκέψη, γιά μεταφορά τοῦ χρόνου τέλεσης τῆς Ἀναστάσιμης Θείας Λειτουργίας ἀπό τά μεσάνυχτα τῆς Κυριακῆς (ἀφοῦ ἡ πρακτική αὐτή δέν ἔχει κανένα θεολογικό ἔρεισμα) στό «ὀψέ τῇ ἐπιφωσκούσῃ», ἐγγύτερα ἄλλωστε και στόν εὐαγγελικό χρόνο (καί γιά ἄλλους πολλούς λόγους πού δέν εἶναι τοῦ παρόντος). Θά δινόταν ἕνα καίριο πλῆγμα στό ἔθιμο, στήν κυριαρχία τοῦ φολκλόρ καί τοῦ ἀνοημάτιστου.

  Χριστός Ἀνέστη,

 ἀδελφοί μου

σέ διαιώνιο πεῖσμα ὅλων τῶν θανάτων!!

ΠΗΓΗ: AMEN.GR

Εις Άδου Κάθοδος του Ιησού Χριστού

Αγ. Επιφανίου Κύπρου 

(…) Γιατί απέραντη σιωπή βασιλεύει σήμερα στη γη; μεγάλη σιωπή και πολλή ηρεμία. Μεγάλη σιωπή, γιατί ο βασιλεύς κοιμάται. Η γη φοβήθηκε και ησύχασε, γιατί ο Θεός με το σώμα κοιμήθηκε. Ο Θεός με το σώμα πέθανε και ο Άδης ετρόμαξε. Ο Θεός για λίγο κοιμήθηκε και αυτούς που κοιμόνταν αιώνες, από τον Άδη ανέστησε (…). Σήμερα σώζονται και αυτοί που ζουν επάνω στη γη και αυτοί που αιώνες τώρα βρίσκονται κάτω από τη γη. Σήμερα σώζεται όλος ο κόσμος, ορατός και αόρατος. Σήμερα είναι διπλή η παρουσία του Δεσπότου Χριστού. Διπλή ευσπλαχνία. Διπλή κατάβασις μαζί και συγκατάβασις. Διπλή φιλανθρωπία. Διπλή επίσκεψις στους ανθρώπους. Από τον ουρανό στη γη και από τη γη στα κατοχθόνια κατεβαίνει ο Χριστός. Οι πύλες του Άδου ανοίγονται. Χαρήτε όλοι εσείς που κοιμάσθε από τους πανάρχαιους αιώνες. (…).

Χτες εζήσαμε στην υποταγή Του, σήμερα την κυριαρχία Του. Χθες φανερώθηκαν τα σημάδια της ανθρώπινής Του φύσεώς και σήμερα της θεϊκής. Χθες τον ερράπιζαν και σήμερα με την αστραπή της θεότητος σχίζει το σκοτεινό κατοικητήριο του Άδου. Χθες τον έδεναν και σήμερα δένει Αυτός τον τύραννο διάβολο με άλυτα δεσμά (…). Εκείνος που χθες, μέσα στην άπειρη συγκατάβασί Του, δεν εκαλούσε να τον βοηθήσουν οι λεγεώνες των Αγγέλων, λέγοντας στον Πέτρο, ότι είναι στο χέρι μου να παρατάξω τώρα αμέσως περισσότερες από δώδεκα λεγεώνες Αγγέλων, σήμερα κατέρχεται με τον θάνατο Τον κατά του Άδου και του θανάτου, του τυράννου, όπως ταιριάζει σε Θεό και Κυρίαρχο, επί κεφαλής των αθανάτων και ασωμάτων στρατευμάτων και των αοράτων ταγμάτων, όχι με δώδεκα μόνο λεγεώνες, αλλά με μύριες μυριάδες και χίλιες χιλιάδες Αγγέλων, Αρχαγγέλων, Εξουσιών, θρόνων, Εξαπτερύγων, Πολυομμάτων, τα οποία, ως βασιλέα και Κύριο τους, προπέμπουν, δορυφορούν και τιμούν τον Χριστό (…).

Και καθώς συμβαίνει όταν παρουσιασθή μια φοβερή, αήτητη και παντοδύναμη βασιλική στρατιωτική παράταξι, φρίκη μαζί και τρόμος και ταραχή και οδυνηρός φόβος κυριεύει τους εχθρούς του ακαταγώνιστου Στρατηγού, το ίδιο έγινε ξαφνικά, μόλις παρουσιάσθηκε τόσο παράδοξα ο Χριστός στα καταχθόνια του Άδη. Από επάνω μια δυνατή αστραπή ετύφλωνε τα πρόσωπα των εχθρικών δυνάμεων του Άδη και ταυτόχρονα ακούονταν βροντερές στρατιωτικές φωνές που διέταζαν: Άρατε πύλας• όχι ανοίξετε, αλλά ξερριζώστε τις από τα θεμέλια, βγάλτε τις τελείως από τον τόπο τους, ώστε να μην μπορούν πια να ξανακλείσουν. Άρατε πύλας οι άρχοντες υμών, όχι γιατί δεν μπορεί να τις ανοίξη ο Κύριος μας, που όταν θέλη, διατάζει και μπαίνει με κλεισμένες τις πόρτες, αλλά σας διατάζει, σαν δραπέτες δούλους, να σηκώσετε και να μεταφέρετε αυτές τις προαιώνιες πύλες. Για τούτο και δεν διατάζει τους όχλους σας, αλλά σας που παρουσιάζεσθε σαν αρχηγοί τους: άρατε πύλας, οι άρχοντες υμών. Από τώρα και έπειτα δεν θα είσθε πια άρχοντες κανενός, παρ’ όλο που κάκιστα κυριαρχήσατε πάνω στους μέχρι τώρα κεκοιμημένους. Ούτε αυτών θα είσθε πλέον άρχοντες, ούτε άλλων, ούτε των εαυτών σας ακόμη. Άρατε πύλας, γιατί ήρθε ο Χριστός, η ουράνια θύρα. Ανοίξετε δρόμο σ’ Αυτόν που έβαλε το πόδι Του στη φυλακή του Άδη (…).

Και μόλις οι αγγελικές δυνάμεις εβόησαν, την ίδια στιγμή άνοιξαν οι πύλες! Την ίδια στιγμή έσπασαν οι αλυσίδες και οι μοχλοί. Έπεσαν τα κλειδιά και συγκλονίσθηκαν τα θεμέλια της φυλακής. Οι εχθρικές δυνάμεις ετράπησαν σε άτακτη φυγή, ο ένας έσπρωχνε τον άλλο, άλλος μπερδευόταν στα πόδια του άλλου και καθένας φώναζε στο διπλανό του να φεύγη γρήγορα. Έφριξαν, συγκλονίσθηκαν, τα έχασαν, εταράχθηκαν, άλλαξε το χρώμα τους, φοβήθηκαν, στάθηκαν και απόρησαν, απόρησαν και τρόμαξαν (…). Κι ενώ αυτά διεδραματίζοντο στον Άδη και εσείοντο τα πάντα, ο δε Κύριος επλησίαζε να φθάση στα πιο έσχατα βάθη, ο Αδάμ ο πρωτοδημιούργητος και πρωτόπλαστος και πρωτόθνητος που βρισκόταν δεμένος γερά και βαθύτερα από όλους, άκουσε τα βήματα του Κυρίου, που ερχόταν στους φυλακισμένους και αμέσως ανεγνώρισε τη φωνή Του, καθώς επερπατούσε μέσα στη φυλακή. Στράφηκε τότε προς όλους τους επί αιώνες συγκροτούμενους του και τους φώναξε: «Ω φίλοι μου! Ακούω να πλησιάζη σ’ εμάς ο ήχος των βημάτων Κάποιου. Εάν πραγματικά μας αξίωσε να έρθη έως εδώ, τότε είμαστε ελεύθεροι! Εάν τον ιδούμε ανάμεσά μας, σωθήκαμε από τον Άδη!».

Και την ώρα που ο Αδάμ έλεγε αυτά προς τους συγκαταδίκους του, εισέρχεται ο Κύριος, κρατώντας το νικηφόρο όπλο του Σταυρού. Μόλις τον αντίκρυσε ο Αδάμ, χτύπησε το στήθος από την χαρούμενη έκπληξι και φώναξε προς όλους τους επί αιώνες κεκοιμημένους: «Ο Κύριος μου ας είναι μαζί με όλους»! Και ο Χριστός απάντησε στον Αδάμ: «Και μετά του πνεύματός σου». Ύστερα τον πιάνει από το χέρι, τον σηκώνει επάνω και του λέει: Σήκω συ που κοιμάσαι και ανάστα από τους νεκρούς, γιατί σε καταρτίζει ο Χριστός! Εγώ ο Θεός, που για χάρι σου έγινα υιός σου, έχοντας δικούς μου πλέον και σένα και τους απογόνους σου, με την θεϊκή εξουσία μου δίνω ελευθερία και λέω στους φυλακισμένους: εξέλθετε. Σένα. Αδάμ, σε προστάζω: σήκω από τον αιώνιο ύπνο σου. Δεν σε έπλασα, για να μένης φυλακισμένος στον Άδη. Ανάστα εκ των νεκρών. Γιατί εγώ είμαι η ζωή των θνητών. Σήκω επάνω, πλάσμα δικό μου, σήκω επάνω συ που είσαι η μορφή μου, που σε δημιούργησα κατ’ εικόνα μου. Σήκω να φύγουμε από εδώ. Γιατί συ είσαι μέσα σε μένα και εγώ μέσα σε σένα! Για σένα ο Κύριος έλαβε τη δική σου μορφή του δούλου. Για δική σου χάρι, εγώ που βρίσκομαι ψηλότερα από τους ουρανούς, κατέβηκα στη γη και πιο κάτω από τη γη. Για σένα τον άνθρωπο έγινα σαν ένας ανυπεράσπιστος άνθρωπος, βρέθηκα χωρισμένος κι εγώ από τη ζωή, ανάμεσα σ’ όλους τούς άλλους νεκρούς. Για σένα που βγήκες μέσα από τον κήπο του παραδείσου, μέσα σε κήπο παραδόθηκα στους Ιουδαίους και μέσα σε κήπο εσταυρώθηκα.

Κύτταξε στο πρόσωπο μου τα φτυσίματα, που καταδέχθηκα προς χάριν σου, για να σε αποκαταστήσω στην παλαιά σου δόξα, που σου είχα δώσει με το εμφύσημά μου. Κύτταξε στα μάγουλά μου τα ραπίσματα που καταδέχθηκα, για να επανορθώσω την διεστραμμένη μορφή σου και να την φέρω στην όψι που είχε σαν εικόνα μου. Κύτταξε στη ράχη μου τη μαστίγωσι που καταδέχθηκα, για να διασκορπίσω το φορτίο των αμαρτημάτων σου. Κύτταξε τα καρφωμένα χέρια μου, που τα άπλωσα καλώς επάνω στο ξύλο του Σταυρού, για να συχωρεθής συ που άπλωσες κακώς το χέρι σου στο απαγορευμένο δένδρο. Κύτταξε τα πόδια μου που καρφώθηκαν και τρυπήθηκαν στον Σταυρό, για να εξαγνισθούν τα δικά σου πόδια που έτρεξαν κακώς στο δένδρο της αμαρτίας (…). Η πληγωμένη πλευρά μου εθεράπευσε τον πόνο της πλευράς σου. Ο δικός μου ύπνος θα σε βγάλη από τον ύπνο σου μέσα στον Άδη. Η ρομφαία που χτύπησε έμενα, σταμάτησε τη ρομφαία που στρεφόταν εναντίον σου. Γι’ αυτό σηκωθήτε, ας φύγουμε από εδώ. Από τον θάνατο στη ζωή. Από την φθορά στην αφθαρσία. Από το σκοτάδι στο αιώνιο φως. Από την οδύνη στην ελευθερία. Από τη φυλακή του Άδη στην άνω Ιερουσαλήμ. Από τα δεσμά στην άνεσι. Από τη σκλαβιά στην τρυφή του Παραδείσου. Από τη γη στον ουρανό.

Γι’ αυτόν τον σκοπό ο Χριστός απέθανε και ανέστη, για να γίνη Κύριος και νεκρών και ζώντων. Σηκωθήτε, λοιπόν. Ας φύγουμε από εδώ. Ο ουράνιος Πατέρας περιμένει με λαχτάρα το χαμένο πρόβατο. Τα ενενήντα εννέα πρόβατα των αγγέλων περιμένουν τον σύνδουλό τους Αδάμ, πότε θα αναστηθή, πότε θα ανέλθη καί θα επανέλθη προς τον Θεό. Ο Χερουβικός θρόνος είναι έτοιμος. Αυτοί που θα σας ανεβάσουν είναι γρήγοροι και βιάζονται. Ο νυμφικός θάλαμος έχει προετοιμασθή. Το μεγάλο εορταστικό δείπνο είναι στρωμένο. Τα θησαυροφυλάκια των αιωνίων αγαθών άνοιξαν. Η Βασιλεία των Ουρανών έχει ετοιμασθή «από καταβολής κόσμου». Αγαθά που μάτια δεν τα είδαν και αυτιά δεν τα άκουσαν περιμένουν τον άνθρωπο. Αυτά και άλλα παρόμοια είπεν ο Κύριος. Και αμέσως ανασταίνεται μαζί Του ο ενωμένος σ’ αυτόν Αδάμ και μαζί τους και η Εύα. Ακόμη δε και «πολλά σώματα δικαίων, που είχαν πεθάνει πριν από αιώνες, αναστήθηκαν» διακηρύσσοντας την τριήμερο Ανάστασι του Χριστού. Αυτήν ας την υποδεχθούμε και ας την αγκαλιάσουμε οι πιστοί με πολλή χαρά, χορεύοντες με τους αγγέλους και εορτάζοντες με τους αρχαγγέλους και δοξάζοντες τον Χριστό, που μας ανέστησε από την φθορά. Εις Αυτόν αρμόζει η δόξα και η δύναμις, μαζί με τον αθάνατο Πατέρα και το πανάγιο και αγαθό και ζωοποιό και ομοούσιο Πνεύμα, εις όλους τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Μετάφραση Αρχιμανδρίτου Ιγνατίου (Ιερά Μονή Παρακλήτου Αττικής)

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΣΥΝΑΞΗ» ΤΕΥΧΟΣ 3

Αληθώς Ανέστη (Β΄)

Αγίου Ιωάννου Χρυστοστόμου 

Επί πλέον: Πίστευαν ότι θα πεθάνει μεν, αλλά θ' αναστηθεί κι όμως υπέφεραν τόσο. Αν δεν τον έβλεπαν Αναστημένο, πως δεν θα εξαφανίζονταν και δεν θα ζητούσαν ν' ανοίξει η γη να τους καταπιεί απ' την απελπισία τους για την απάτη κι απ' τη φρίκη για τα επερχόμενα; Θ' αντιμετώπιζαν τώρα την κατακραυγή για την αδιαντροπιά τους. Τι θα είχαν να πουν; Το πάθος το ήξερε όλος ο κόσμος: Τον κρέμασαν σε ψηλό ικρίωμα, ήταν μέρα μεσημέρι, μέσα στην πρωτεύουσα και στην πιο μεγάλη γιορτή που κανένας δεν ήταν δυνατό ν' απουσιάζει.

Την Ανάσταση όμως δεν την είδε κανείς απ' τους άλλους. Κι αυτό δεν ήταν μικρό εμπόδιο για να τους πείσουν. Πώς λοιπόν θα μπορούσαν να βεβαιώσουν στεριά και θάλασσα για την Ανάσταση; Και γιατί, πες μου, αφού σώνει και καλά ήθελαν να το κάνουν αυτό, δεν εγκατέλειπαν την Ιουδαία αμέσως, να πάνε στις ξένες χώρες; Αλλά δεν θαυμάζεις ότι έπεισαν πολλούς και μέσα στην Ιουδαία;

Είχαν την τόλμη να παρουσιάσουν τα τεκμήρια της Αναστάσεως στους ίδιους τους φονείς, σ' εκείνους που τον σταύρωσαν και τον έθαψαν, στην ίδια την πόλη όπου αποτολμήθηκε το φοβερό κακούργημα. Ώστε και όλοι οι έξω ν' αποστομωθούν. Γιατί όταν οι «σταυρώσαντες» γίνονται «πιστεύσαντες», τότε και η παρανομία της σταυρώσεως βεβαιώνεται και λάμπει η απόδειξη της Αναστάσεως.

Για να ελκύονται όμως τα πλήθη σημαίνει πως οι μαθηταί έκαναν θαύματα. Αν όμως δεν αναστήθηκε και μένει νεκρός, πώς οι απόστολοι θαυματουργούσαν στο όνομα του; Πως πάλι, αν δεν έκαναν θαύματα, έπειθαν; Και αν μεν έκαναν -και βεβαίως έκαναν- είχαν Θεού δύναμη. Αν όμως δεν έκαναν και εν τούτοις κυριαρχούσαν παντού, θα ήταν ακόμη πιο αξιοθαύμαστο, θα ήταν το μέγιστο θαύμα, αν χωρίς θαύματα διέσχιζαν και κυρίευαν την οικουμένη δώδεκα φτωχοί και αγράμματοι άνθρωποι.

Ασφαλώς ούτε με τα πλούτη ούτε με τη σοφία τους επεκράτησαν οι ψαράδες. Ώστε και χωρίς να θέλουν κηρύττουν ότι μέσα τους ενεργούσε η θεία δύναμη της Αναστάσεως. Γιατί είναι τελείως αδύνατο ανθρώπινη δύναμη να κατορθώσει ποτέ τέτοια εκπληκτικά πράγματα.

Προσέξτε με πολύ εδώ, γιατί αυτά είναι αναμφισβήτητες αποδείξεις της Αναστάσεως. Γι' αυτό και θα επαναλάβω: Αν δεν αναστήθηκε, πώς έγιναν αργότερα στο όνομά του μεγαλύτερα θαύματα; Κανείς βέβαια δεν κάνει μετά τον θάνατό του μεγαλύτερα θαύματα απ' όσα όταν ζούσε. Ενώ εδώ μετά τον θάνατο του Χριστού γίνονται θαύματα μεγαλύτερα και κατά τον τρόπο και κατά τη φύση: Κατά τη φύση ήταν μεγαλύτερα, γιατί ποτέ η σκιά του Χριστού δεν θαυματούργησε. Ενώ οι σκιές των αποστόλων έκαναν πολλά θαύματα. Κατά τον τρόπο πάλι ήταν μεγαλύτερα, επειδή τότε μεν ο ίδιος ο Κύριος πρόσταζε και θαυματουργούσε. Μετά τη Σταύρωση όμως και την Ανάστασή του οι δούλοι του επικαλούμενοι απλώς το σεβάσμιο και άγιο όνομά του μεγαλύτερα και εκπληκτικώτερα επιτελούσαν. Έτσι δοξαζόταν κι ακτινοβολούσε πιο πολύ η δύναμή του.

Γι' αυτό οι άγιοι Πατέρες όρισαν να διαβάζονται αμέσως μετά τον σταυρό και την Ανάστασή του, οι «Πράξεις» που περιγράφουν τα θαύματα των αποστόλων και κατ' εξοχήν επικυρώνουν την Ανάσταση, για να έχουμε σαφή και αναμφισβήτητη της Αναστάσεως την απόδειξη: Δεν τον είδες Αναστάντα με τα μάτια του σώματος; Αλλά τον βλέπεις με τα μάτια της πίστεως. Δεν τον είδες με τα «όμματα» τούτα; Θα τον δεις με τα θαύματα εκείνα. Των θαυμάτων η επίδειξη σε χειραγωγεί στης Αναστάσεως την απόδειξη.

Θέλεις όμως να δεις και τώρα θαύματα; Θα σου δείξω. Και μάλιστα πιο μεγάλα απ' τα προηγούμενα: Όχι ένα νεκρό ν' ανασταίνεται, όχι ένα τυφλό να ξαναβλέπει, αλλά τη γη ολόκληρη να εγκαταλείπει το σκοτάδι της πλάνης.

Μεγίστη απόδειξη της Αναστάσεως είναι ότι ο Εσφαγμένος Χριστός έδειξε μετά τον θάνατο τόση δύναμη, ώστε έπεισε τους ζωντανούς να περιφρονήσουν και πατρίδα και σπίτι και φίλους και συγγενείς και την ίδια τη ζωή τους για χάρη του και να προτιμήσουν μαστιγώσεις και κίνδυνους και θάνατο. Αυτά δεν είναι κατορθώματα νεκρού κλεισμένου στον τάφο, αλλά αναστημένου και ζωντανού.

Πρόσεξε παρακαλώ· Οι απόστολοι, όταν μεν ζούσε ο Διδάσκαλος από τον φόβο τους τον πρόδωσαν κι εξαφανίσθηκαν όλοι. Ο Πέτρος μάλιστα τον αρνήθηκε με όρκο τρεις φορές. Όταν όμως πέθανε ο Χριστός, αυτός που τον αρνήθηκε τρεις φορές και πανικοβλήθηκε μπροστά σε μιαν υπηρετριούλα, τόσο απότομα άλλαξε, ώστε ν' αψηφήσει ολόκληρο λαό και μέσ' στη μέση του Ιουδαϊκού όχλου να διακηρύξει ότι ο σταυρωθείς και ταφείς αναστήθηκε εκ νεκρών την τρίτη ήμερα και ότι ανέβηκε στα ουράνια. Και τα κήρυξε όλα αυτά χωρίς να υπολογίσει τη φοβερή μανία των εχθρών και τις συνέπειες.

Πού βρήκε αυτό το θάρρος; Πού αλλού παρά στην Ανάσταση. Τον είδε και συνομίλησε μαζί του και άκουσε για τα μέλλοντα αγαθά, κι έτσι έλαβε δύναμη να πεθάνει γι' Αυτόν και να σταυρωθεί με την κεφαλή προς τα κάτω.

Το εξόχως σπουδαίο είναι ότι όχι μόνο ο Πέτρος και ο Παύλος και οι λοιποί απόστολοι, αλλά και ο Ιγνάτιος, που ούτε καν τον είδε ούτε απόλαυσε τη συντροφιά του, έδειξε τόση προθυμία για χάρη του, ώστε γι' Αυτόν πρόσφερε θυσία τη ζωή του.

Και μόνο ο Ιγνάτιος και οι απόστολοι; Και γυναίκες καταφρονούν τον θάνατο, που, πριν αναστηθεί ο Χριστός, ήταν φοβερός και φρικώδης ακόμη και σε άνδρες και μάλιστα αγίους.

Ποιος τους έπεισε όλους αυτούς να περιφρονήσουν την παρούσα ζωή; Φυσικά δεν είναι κατόρθωμα ανθρώπινης δυνάμεως να πεισθούν τόσες μυριάδες, όχι μόνο ανδρών, αλλά και γυναικών και παρθένων και μικρών παιδιών, να πεισθούν να θυσιάσουν την παρούσα ζωή, να τα βάλουν με θηρία, να περιγελάσουν τη φωτιά, να καταπατήσουν κάθε είδος τιμωρίας και να σπεύσουν προς τη μέλλουσα ζωή!

Και ποιος, παρακαλώ, τα κατόρθωσε όλ' αυτά; Ο νεκρός; Αλλά τόσοι νεκροί υπήρξαν και κανένας δεν έκανε τέτοια πράγματα. Μήπως ήταν μάγος και αγύρτης; Πλήθος μάγοι και αγύρτες και πλάνοι πέρασαν, αλλά ξεχάστηκαν όλοι, χωρίς ν' αφήσουν το παραμικρό ίχνος· μαζί με τη ζωή τους έσβησαν κι οι μαγγανείες τους. Η φήμη όμως κι η δόξα κι οι πιστοί του Χριστού κάθε μέρα αυξάνουν κι απλώνονται σ' όλη την οικουμένη.

Οι άπιστοι φρίττουν κι οι πιστοί διακηρύττουν:

Χριστός ανέστη! Αληθώς Ανέστη!

«Αυτώ η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των  αιώνων.  Αμήν».

Αληθώς Ανέστη! (Α΄)

 Αγ. Ιωάννης Χρυσόστομος

Η πλάνη πάντα αυτοκαταστρέφεται και, παρόλο που δεν το θέλει, στηρίζει σε όλα την αλήθεια. Πρόσεξε: Έπρεπε ν' αποδειχθεί ότι ο Χριστός πέθανε και τάφηκε και αναστήθηκε. Ε, λοιπόν όλα αυτά τα κατοχυρώνουν οι ίδιοι οι εχθροί! Εφ' όσον έφραξαν με τον βράχο και σφράγισαν και φρούρησαν τον τάφο, δεν ήταν δυνατό να γίνει καμιά κλοπή. Αφού όμως δεν έγινε κλοπή και εν τούτοις ο τάφος βρέθηκε άδειος, είναι ολοφάνερο και αναντίρρητο ότι αναστήθηκε. Είδες πως και μη θέλοντας στηρίζουν την αλήθεια;
Αλλά και πότε θα τον έκλεβαν οι μαθηταί; Το Σάββατο; Μα αφού δεν επιτρεπόταν από τον νόμο να κυκλοφορήσουν. Κι αν υποθέσουμε ότι θα παραβίαζαν τον νόμο του Θεού, πώς θα τολμούσαν αυτοί οι τόσο δειλοί να βγουν έξω απ' το σπίτι; Και με ποιο θάρρος θα ριψοκινδύνευαν για ένα νεκρό; Προσμένοντας ποιάν ανταπόδοση; Ποιάν αμοιβή;
Και στ' αλήθεια, πού στηρίζονταν; Στη δεινότητα του λόγου τους; Αλλά ήταν απ' όλους αμαθέστεροι. Στα πολλά τους πλούτη; Αλλά δεν είχαν ούτε ραβδί ούτε υποδήματα. Μήπως στην ένδοξη καταγωγή τους; Αλλά ήταν οι ασημότεροι του κόσμου. Μήπως στο πλήθος τους; Αλλά δεν ξεπερνούσαν τους ένδεκα, που κι αυτοί σκόρπισαν.
Αν ο κορυφαίος τους φοβήθηκε τον λόγο μιας γυναίκας θυρωρού κι όλοι οι άλλοι, όταν είδαν τον Διδάσκαλό τους δεμένο, σκόρπισαν και διαλύθηκαν, πώς θα τους περνούσε καν απ' τον νου να τρέξουν στα πέρατα της οικουμένης και να φυτέψουν πλαστό κήρυγμα αναστάσεως; Αφού φοβήθηκαν τη γυναικεία απειλή και τη θέα μόνο των δεσμών, πώς θα μπορούσαν να τα βάλουν με βασιλείς και άρχοντες και λαούς, όπου ξίφη και τηγάνια και καμίνια και μύριοι θάνατοι κάθε μέρα, αν δεν είχαν απολαύσει και οικειοποιηθεί τη δύναμη και την έλξη του Αναστάντος;
Αλλά γι' αυτά πρέπει να επανέλθουμε. Ας ξαναρωτήσουμε όμως τώρα τους Εβραίους; Πώς έκλεψαν το σώμα του Χριστού οι μαθηταί, ώ ανόητοι; Επειδή η αλήθεια είναι λαμπρή και ολοφάνερη, το ιουδαϊκό ψέμα δεν μπορεί ούτε σαν σκιά να σταθεί. Πώς θα το έκλεβαν, πες μου; Μήπως δεν ήταν σφραγισμένος ο τάφος; Δεν τον έζωναν τόσοι φρουροί και στρατιώτες και Ιουδαίοι, που είχαν την υποψία και αγρυπνούσαν και πρόσεχαν;
Μα και για ποιο λόγο θα το έκλεβαν; Για να πλάσουν το δόγμα της Αναστάσεως; Και πώς τους ήρθε να πλάσουν κάτι τέτοιο αυτοί οι δειλοί; Και πώς κύλησαν τον ασφαλισμένο βράχο; Πώς ξέφυγαν από τόσους άγρυπνους κι άγριους φρουρούς;
Πρόσεξε όμως πως με όσα κάνουν οι Εβραίοι πιάνονται πάντα στα ίδια τους τα δίχτυα. Να, αν δεν πήγαιναν στον Πιλάτο κι αν δεν ζητούσαν την κουστωδία, πιο εύκολα θα μπορούσαν να λένε τέτοια ψεύδη οι αδιάντροποι. 

Μα τώρα όχι. (Υπήρχε η κουστωδία. Κανείς δεν μπορούσε να γλυτώσει απ' την άγρυπνη προσοχή της κι απ' τα ξίφη της). Κι έπειτα γιατί να μην κλέψουν το σώμα νωρίτερα; Ασφαλώς αν είχαν σκοπό να κάνουν κάτι τέτοιο, θα το έκαναν όταν δεν εφρουρείτο ο τάφος, τότε που ήταν και ακίνδυνο και σίγουρο, δηλ. την πρώτη νύχτα· γιατί το Σάββατο πήγαν οι Εβραίοι στον Πιλάτο και ζήτησαν την κουστωδία και φρούρησαν τον τάφο, ενώ την πρώτη νύχτα δεν ήταν κανένας εκεί.
Και τι γυρεύουν στο έδαφος τα σουδάρια τα ποτισμένα με τη σμύρνα, που βρήκαν, τυλιγμένα μάλιστα, ο Πέτρος και οι άλλοι απόστολοι; Είχε πάει πρώτη η Μαγδαληνή Μαρία. Κι όταν γύρισε και ανήγγειλε τα θαυμαστά συμβάντα στους αποστόλους, εκείνοι χωρίς καθυστέρηση τρέχουν αμέσως στο μνημείο και βλέπουν κάτω τα οθόνια. Αυτό ήταν σημείο Αναστάσεως. Γιατί αν ήθελαν κάποιοι να τον κλέψουν, δεν θα τον έκλεβαν βέβαια γυμνό. Αυτό θα ήταν όχι μόνο ατιμωτικό αλλά και ανόητο. Δεν θα κοίταζαν να ξεκολλήσουν τα σουδάρια, να τα τυλίξουν με επιμέλεια και να τα βάλουν τακτοποιημένα σ' ένα μέρος. Αλλά τι θα έκαναν; Θ' άρπαζαν όπως-όπως το σώμα και θάφευγαν γρήγορα.
Γι' αυτό άλλωστε προηγουμένως ο Ευαγγελιστής Ιωάννης είπε ότι τον έθαψαν με πολλή σμύρνα που κολλάει τα οθόνια πάνω στο σώμα, όπως το μολύβι τα μέταλλα, και δεν ήταν καθόλου εύκολο να ξεκολλήσουν ώστε όταν ακούσεις ότι τα σουδάρια βρέθηκαν μόνα τους, να μην ανεχθείς εκείνους που λένε ότι εκλάπη. Θα πρέπει να ήταν βέβαια πολύ ηλίθιος ο κλέφτης, ώστε να σπαταλήσει για ένα περιττό πράγμα τόση προσπάθεια. Για ποιο σκοπό θ' άφηνε τα σουδάρια; Και πώς ήταν δυνατό να ξεφύγει την ώρα που θα έκανε αυτή τη δουλειά; Γιατί ασφαλώς θα δαπανούσε πολύ χρόνο και ήταν φυσικό καθυστερώντας να συλληφθεί επ' αυτοφώρω.
Αλλά και τα οθόνια γιατί κοίτονται χωριστά και χωριστά το σουδάριο, τυλιγμένο μάλιστα; Για να βεβαιωθείς ότι δεν ήταν έργο βιαστικών ούτε ανήσυχων κλεφτών το να τοποθετήσουν χωριστά εκείνα και χωριστά τούτο τυλιγμένο. Κι από εδώ λοιπόν αποδεικνύεται απίθανη η κλοπή. Άλλωστε και οι ίδιοι οι Εβραίοι τα σκέφθηκαν όλα αυτά και γι' αυτό έδωσαν χρήματα στους φρουρούς λέγοντας: «Πείτε σεις πως τον έκλεψαν, κι εμείς θα τα κανονίσουμε με τον ηγεμόνα».
Υποστηρίζοντας ότι οι μαθηταί τον έκλεψαν επικυρώνουν και μ' αυτό πάλι την Ανάσταση, γιατί έτσι ομολογούν πάντως ότι το σώμα δεν ήταν εκεί. Όταν όμως αυτοί οι ίδιοι βεβαιώνουν ότι το σώμα δεν ήταν εκεί, ενώ από την άλλη μεριά η κλοπή αποδεικνύεται ψευδής και απίθανη από τη σχολαστική φρούρηση και τις σφραγίδες του τάφου και τα οθόνια και το σουδάριο και τη δειλία των μαθητών, αναμφισβήτητα προβάλλει και από τα δικά τους τα λόγια η απόδειξη της Αναστάσεως.
Ρωτάνε όμως πολλοί: Γιατί μόλις αναστήθηκε να μη φανερωθεί αμέσως στους Ιουδαίους; Αυτός ο λόγος είναι περιττός. 

Αν υπήρχε ελπίδα να τους ελκύσει στην πίστη, δεν θ' αμελούσε να φανερωθεί σε όλους. Αλλά ότι δεν υπήρχε τέτοια ελπίδα το απέδειξε η ανάσταση του Λαζάρου: Αν και ήταν ήδη τέσσερις μέρες νεκρός και είχε αρχίσει να μυρίζει και να σαπίζει, τον ανέστησε μπροστά στα μάτια όλων. Παρά ταύτα, όχι μόνο δεν ελκύσθηκαν στην πίστη, αλλά και εξαγριώθηκαν εναντίον του Χριστού, ώστε ήθελαν να σκοτώσουν κι Αυτόν και τον Λάζαρο.
Αφού λοιπόν άλλον ανέστησε και όχι μόνο δεν πίστεψαν, αλλά και εξαγριώθηκαν εναντίον του, αν ο ίδιος μετά την Ανάστασή του τους φανερωνόταν, δεν θα εξαγριώνονταν πολύ περισσότερο τυφλωμένοι από το μίσος και την απιστία τους;
Αλλά για ν' αφοπλίσει τον άπιστο από κάθε αμφιβολία, όχι μόνο σαράντα ολόκληρες ήμερες εμφανιζόταν στους μαθητάς του και έτρωγε μάλιστα μαζί τους, αλλά παρουσιάσθηκε και σε πάνω από πεντακόσιους αδελφούς, δηλ. σε πλήθος ολόκληρο. Στο Θωμά μάλιστα που δυσπιστούσε, έδειξε τα σημάδια απ' τα καρφιά και το τραύμα απ' τη λόγχη.
Και γιατί, λένε, να μην κάνει μετά την Ανάστασή του μεγάλα κι εντυπωσιακά θαύματα, αλλά μόνο έφαγε και ήπιε; Γιατί αυτή καθ' εαυτήν η Ανάσταση ήταν το μέγιστο θαύμα, και η πιο ισχυρή απόδειξη της Αναστάσεως ήταν ότι έφαγε και ήπιε.
Μα, για σκέψου, αν οι απόστολοι δεν έβλεπαν τον Χριστό Αναστάντα, πώς τους ήρθε να φαντασθούν ότι θα κυριέψουν την οικουμένη; Μήπως τρελλάθηκαν ώστε να νομίζουν ότι θα κατώρθωναν κάτι τέτοιο;
Αν όμως ήταν στα λογικά τους, όπως έδειξαν και τα πράγματα, πώς, χωρίς αξιόπιστα εχέγγυα από τους ουρανούς και χωρίς θεία δύναμη, πώς, πες μου, θ' αποφάσιζαν να βγουν σε τόσους πολέμους, να τα βάλουν με στεριές και θάλασσες και, δώδεκα όλοι κι όλοι, ν' αγωνισθούν με τόση γενναιότητα για να μεταβάλουν όλης της οικουμένης τα έθνη, που ήταν επί τόσα χρόνια νεκρά απ' την αμαρτία;
Και αν ακόμη ήταν ένδοξοι και πλούσιοι και δυνατοί και μορφωμένοι, ούτε τότε θα ήταν λογικό να ξεσηκωθούν για τόσο μεγαλεπήβολα σχέδια. Αλλά επί τέλους θα είχε κάποιο λόγο η προσδοκία τους. Αυτοί όμως είχαν περάσει τη ζωή τους άλλοι στις λίμνες, άλλοι κατασκευάζοντας σκηνές κι άλλοι στα τελωνεία. Απ' αυτά τα επαγγέλματα δεν υπάρχει σχεδόν τίποτε πιο άχρηστο και για τη φιλοσοφία και για να πείσεις κάποιον να σκέπτεται ανώτερα, όταν μάλιστα δεν έχεις να του επιδείξεις ανάλογο προηγούμενο. Πόσο μάλλον που οι απόστολοι, όχι μόνο δεν είχαν ανάλογα παραδείγματα απ' το παρελθόν, ότι θα επικρατήσουν, αλλά αντίθετα είχαν παραδείγματα, και μάλιστα πρόσφατα, ότι δεν θα επικρατήσουν.
Είχαν επιχειρήσει πολλοί να εισαγάγουν καινούργιες διδασκαλίες, αλλά απέτυχαν. 

Κι όχι με δώδεκα ανθρώπους, μα με πολύ πλήθος. Ο Θευδάς κι ο Ιούδας π.χ. έχοντας ολόκληρες μάζες ανθρώπων χάθηκαν μαζί με τους οπαδούς των.
Ο φόβος εκείνος θα ήταν αρκετός να τους διδάξει. Αλλά ας υποθέσουμε ότι περίμεναν να κυριαρχήσουν. Με ποιες ελπίδες θα έμπαιναν σε τέτοιους κινδύνους, αν δεν απέβλεπαν στα μέλλοντα αγαθά; Τι κέρδος προσδοκούσαν με το να οδηγήσουν όλους στον μη αναστάντα, καθώς ισχυρίζονται οι εχθροί; Αν τώρα άνθρωποι που πίστεψαν στη βασιλεία των ουρανών και στα αμέτρητα αγαθά δύσκολα δέχονται να κινδυνέψουν, πώς εκείνοι θα υπέμεναν τα πάνδεινα ματαίως ή μάλλον για κακό τους; Γιατί αν δεν έγινε η Ανάσταση, που έγινε, κι ο Χριστός δεν ανέβηκε στον ουρανό, τότε προσπαθώντας να τα πλάσουν όλα αυτά και να πείσουν τους άλλους, έμελλαν οπωσδήποτε να προκαλέσουν την οργή του Θεού και να περιμένουν μύριους κεραυνούς απ' τον ουρανό.
Άλλωστε κι αν ακόμη είχαν μεγάλη προθυμία όταν ζούσε ο Χριστός, θα έσβηνε μόλις πέθανε. Αν δεν τον έβλεπαν Αναστημένο, τί θα ήταν ικανό να τους βγάλει σ' εκείνο τον πόλεμο; Αν δεν είχε αναστηθεί, όχι μόνο δεν θα ριψοκινδύνευαν γι' αυτόν, μα θα τον θεωρούσαν απατεώνα: Τους είχε πει «μετά τρεις ημέρες θ' αναστηθώ» και τους υποσχέθηκε τη βασιλεία των ουρανών. Τους είπε ότι αφού λάβουν το Άγιο Πνεύμα θα κυριαρχήσουν στην οικουμένη κι ακόμη τόσα άλλα υπερφυσικά και ουράνια. Αν τίποτε απ' αυτά δεν γινόταν, όσο κι αν τον πίστευαν ζωντανό, πεθαμένο δεν θα τον υπάκουαν φυσικά, αν δεν τον έβλεπαν Αναστάντα.
Και με το δίκιο τους, γιατί θα έλεγαν: «Μετά τρεις ημέρες», μας είπε, «θ' αναστηθώ», και δεν αναστήθηκε. Υποσχέθηκε να μας στείλει Πνεύμα Άγιο, και δεν το έστειλε. Πώς λοιπόν να τον πιστέψουμε για τα μέλλοντα, αφού διαψεύδονται τα παρόντα;
Αλλά για πες μου, σε παρακαλώ, για ποιο λόγο, χωρίς ν' αναστηθεί, κήρυτταν ότι αναστήθηκε; Γιατί, λέει, τον αγαπούσαν. Μα το λογικό θα ήταν να τον μισούν τώρα, επειδή τους εξαπάτησε και τους πρόδωσε. Ενώ τους ξεμυάλισε με χίλιες δυο ελπίδες και τους χώρισε απ' τα σπίτια τους κι απ' τους γονείς τους κι απ' όλα και ξεσήκωσε κι ολόκληρο το ιουδαϊκό έθνος εναντίον τους, ύστερα τους πρόδωσε. Κι αν μεν ήταν από αδυναμία, θα τον συγχωρούσαν. Τώρα όμως ήταν σωστό κακούργημα: Έπρεπε να τους είχε πει την αλήθεια και όχι να τους υποσχεθεί τον ουρανό, αφού ήταν θνητός.
Ώστε λοιπόν ήταν φυσικό να κάνουν το εντελώς αντίθετο: Να κηρύττουν την απάτη και να τον λένε απατεώνα και μάγο. Έτσι θα γλύτωναν κι από τους κινδύνους κι από τους πολέμους των αντιπάλων. Όλοι ξέρουν ότι οι Ιουδαίοι αναγκάστηκαν να δωροδοκήσουν τους στρατιώτες, για να πουν ότι έκλεψαν το σώμα· αν λοιπόν πήγαιναν οι ίδιοι οι μαθηταί κι έλεγαν, «εμείς το κλέψαμε, δεν αναστήθηκε», πόσες τιμές δεν θ' απολάμβαναν; Ώστε ήταν στο χέρι τους και να τιμηθούν και να στεφανωθούν! 

Ε, λοιπόν δεν αναρωτιέσαι γιατί ν' ανταλλάξουν όλα αυτά με τις ατιμίες και τους κινδύνους, αν δεν ήταν μια θεία δύναμη που τους βεβαίωνε, δυνατώτερη απ' όλα αυτά τα γήινα αγαθά;
Κι αν με όλα αυτά δεν σε πείσαμε, σκέψου και τούτο: Έστω ότι δεν είχε γίνει η Ανάσταση. Κι αν ακόμη οι απόστολοι ήταν αποφασισμένοι να διδάξουν τον κόσμο, επ' ουδενί λόγω θα κήρυτταν στο όνομά του. Γιατί είναι γνωστό, πως όλοι μας δεν θέλουμε ούτε τα ονόματα ν' ακούσουμε, όσων μας εξαπάτησαν. Άλλωστε γιατί θα διατυμπάνιζαν το όνομά του; Ελπίζοντας να επικρατήσουν μ' αυτό; Μα θα έπρεπε να περιμένουν το αντίθετο, γιατί κι αν έμελλαν να κυριαρχήσουν θα χάνονταν φέρνοντας στη μέση το όνομα ενός απατεώνα.
Ας θυμηθούμε εξ άλλου ότι η αγάπη των μαθητών προς τον Διδάσκαλο, ενώ ζούσε ακόμη, μαραινόταν σιγά-σιγά απ' τον φόβο του επικειμένου μαρτυρίου. Όταν τους προανήγγειλε τα δεινά που θ' ακολουθούσαν και τον σταυρό, πάγωσαν απ' τον φόβο τους κι έσβησαν τελείως. Ένας μάλιστα δεν ήθελε ούτε καν να τον ακολουθήσει στην Ιουδαία, επειδή άκουσε για κινδύνους και για θανάτους. Αν μαζί με τον Χριστό φοβόταν τον θάνατο, χωρίς αυτόν και τους άλλους μαθητάς, μόνος δηλ., πώς θ' αποτολμούσε;

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ...